Wyrokiem z dnia dzisiejszego (7.10.2016 r.) Sąd Rejonowy w Stargardzie (sygn. akt: IV P 61/16) zasądził na rzez mojej klientki kwotę ….tytułem odprawy.Sąd rozpatrywał dwa zagadnienie, pierwsze czy prawo do odpraw i ich kumulacja stanowi zagadnienie istotne zarówno dla nauczycieli jak i dla pracowników wykonujących pracę na podstawie umowy o pracę, drugie zaś czy wytoczenie To samo dotyczy przypadku, gdy zatrudnionemu przyznano odprawę rentową, a następnie przeszedł on na emeryturę. Pracodawca powinien zawrzeć w świadectwie pracy informację o wypłaceniu pracownikowi takiego świadczenia - dodaje Zielona Linia. Na wyższe odprawy mogą liczyć niektóre grupy zawodowe np. urzędnicy państwowi lub czwartek, 9 listopada 2023 r. Spółka akcyjna w 2016 r. utworzyła rezerwę na premię dla pracownika wraz ze składkami ZUS (Wn konto zespołu 5, Ma konto 64-1). W 2017 r. premię tę wypłaciła i rozwiązała rezerwę (Wn konto 64-1, Ma konto zespołu 5) na kwotę na jaką ją utworzyła. Premia została zaksięgowana na konta zespołu 4 i 5. Zapis rezerwy na podatek w księgach rachunkowych W odniesieniu do rezerw na odroczony podatek dochodowy zapis w księgach rachunkowych będzie następujący: Wn konto 83-0 “Rezerwa z tytułu odroczonego podatku dochodowego", Ma konto 82 “Rozliczenie wyniku finansowego” – w analityce: Zysk/strata z lat ubiegłych. 10.5. Umorzenie pożyczki mieszkaniowej udzielonej ze środków ZFŚS. 10.6. Zwiększenie ZFRON o środki pochodzące ze zwolnienia od podatku od nieruchomości. 10.7. Odpis na ZFŚS w jednostce stosującej wyłącznie konta zespołu 5. 10.8. Pożyczka udzielona pracownikowi ze środków ZFŚS. Przewidywane koszty napraw gwarancyjnych obciążają koszty sprzedaży. Co do zasady, jednostki produkcyjne udzielające gwarancji kupującemu, w związku z ich sprzedażą, powinny tworzyć rezerwę w postaci biernych rozliczeń międzyokresowych kosztów na koszty napraw gwarancyjnych produktów w oparciu o art. 39 ust. 2 pkt 2 ustawy o Firmy powinny tworzyć rezerwy na nagrody jubileuszowe i odprawy emerytalne, jeżeli zakładowy regulamin wynagradzania przewiduje takie wypłaty. Rozmowa z prof. Jerzym Gieruszem z Uniwersytetu Gdańskiego. Ustawa o rachunkowości nie reguluje kwestii świadczeń pracowniczych. Poświęcony jest im natomiast Międzynarodowy Standard Rezerwy emerytalne. 246.00 zł. Gotowa kalkulacja do wyliczenia rezerwy emerytalnej. Wprowadzasz podstawowe dane pracowników, reszta liczy się sama! Oprócz tego dostaniesz: schemat jak zaksięgować rezerwę. informację jakie konkretne dane i przeliczniki należy zastosować. wykresy dotyczące zatrudnienia. Rezerwa na rekultywacje 33.795 33.795 Nagrody jubileuszowe i odprawy emerytalne 82.587 60.295 Rezerwa na Morskie Kopalnie Ropy 122.019 89.801 Pozostałe rezerwy 29.502 24.703 Razem rezerwy długoterminowe 267.903 208.594 Rezerwy krótkoterminowe Rezerwa na rekultywacje 4.988 5.210 Nagrody jubileuszowe i odprawy emerytalne 9.505 8.888 Ujęcie w bilansie rezerwy na odprawy emerytalne. Źródło: Dodatek do Gazety Podatkowej nr 15 (1577) z dnia 21.02.2019, strona 4 - Spis treści ». Tytuł: Zasady prezentowania aktywów i pasywów w bilansie za 2018 rok. Po raz pierwszy na koniec 2018 r. utworzyliśmy w naszej jednostce rezerwę na odprawy emerytalne. QEd3. 26. 03. 2020 | Marzena Walkiewicz Rezerwy w rachunkowości są inaczej określone jako zobowiązania jednostki, których termin wymagalności czy też kwota nie jest pewna. Zobowiązania zaś definiowane są jako zapłata za przeszłe zdarzenia, w których powstał obowiązek wykonania świadczenia oraz wartość została wiarygodnie określona, przy czym spowoduje również wykorzystanie posiadanych przez jednostkę aktywów. Jednostka podlegająca pod przepisy ustawy o rachunkowości, zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości, zobowiązana jest, aby przedstawiać jasno i rzetelnie sytuację finansową, majątkową jak i również wynik finansowy. W związku z tym jednostka powinna ująć w księgach rachunkowych wszystkie osiągnięte na jej rzecz przychody oraz obciążające ją koszty związane z tymi przychodami, które dotyczą danego roku obrotowego, niezależnie od terminu ich zapłaty. Ponadto należy wspomnieć, iż dla zapewnienia współmierności przychodów i związanych z nimi kosztów, do aktywów lub pasywów jednostki zalicza się również przychody lub koszty, które dotyczą przyszłych okresów sprawozdawczych oraz te, które przypadają na ten okres, natomiast nie zostały jeszcze faktycznie poniesione. Ustawowa definicja została określona w art. 35d uor, w myśl której rezerwy tworzy się na: 1) pewne lub o dużym stopniu prawdopodobieństwa przyszłe zobowiązania, których kwotę można w sposób wiarygodny oszacować, a w szczególności na straty z transakcji gospodarczych w toku, w tym z tytułu udzielonych gwarancji, poręczeń, operacji kredytowych, skutków toczącego się postępowania sądowego; 2) przyszłe zobowiązania spowodowane restrukturyzacją, jeżeli na podstawie odrębnych przepisów jednostka jest zobowiązana do jej przeprowadzenia lub zawarto w tej sprawie wiążące umowy, a plany restrukturyzacji pozwalają w sposób wiarygodny oszacować wartość tych przyszłych zobowiązań. Tworzenie rezerw w każdym przedsiębiorstwie wynika w głównej mierze z wyżej wspomnianej zasady rachunkowości, czyli zasady współmierności przychodów i kosztów. Oznacza to, iż rezerwy należy tworzyć wówczas, gdy jednostka w przyszłości zobowiązana jest do uregulowania wcześniej powstałego zobowiązania i możliwe jest oszacowanie kwoty przyszłego wydatku. Śmiało można również stwierdzić, iż decyzja o tworzeniu rezerwy przez jednostkę jest także wyrazem stosowania zasady ostrożności wynikającej z prawa bilansowego. Utworzona rezerwa zabezpiecza jednostkę przed znanym i przewidywanym ryzykiem gospodarczym, które grozi stratami czy też niekorzystnymi skutkami innych prawdopodobnych zdarzeń. Należy zaznaczyć, że to kierownik jednostki gospodarczej podejmuje decyzję o potrzebie utworzenia tego typu rezerwy. Zasady te są wyrazem polityki rachunkowości jednostki. Podejmując decyzję o założeniu rezerwy powinniśmy kierować się przede wszystkim kryterium istotności kosztów z tego tytułu. Bowiem jeżeli wartość szacowanej rezerwy z tytułu niewykorzystanych urlopów przez pracowników jest istotna i znacząco wpływa na rzetelność sprawozdania finansowego, wówczas powinniśmy utworzyć taką rezerwę, aby zachować wcześniej wspomnianą współmierność przychodów i kosztów. Natomiast w sytuacji, gdy nieutworzenie rezerwy nie wywrze istotnie wpływu na rzetelne i jasne przedstawienie sytuacji majątkowej i finansowej oraz tym samym nie zniekształci wyniku finansowego jednostki, to nie ma obowiązku tworzenia takiej rezerwy. Rezerwa na niewykorzystane urlopy w myśl art. 39 ust. 2 uor, jest rozliczeniem międzyokresowym biernym. Dotyczy bowiem podstawowej działalności operacyjnej jednostki i jest tworzona w związku z obowiązkiem wykonania w przyszłości świadczeń związanych z bieżącą działalnością na rzecz pracowników, w tym świadczeń emerytalnych. Wobec tego, rezerwa urlopowa stanowić będzie zobowiązanie jednostki wobec pracowników z tytułu niewykorzystanych przez nich urlopów pracowniczych za dany rok obrotowy. Wspomniane urlopy powinny zostać wykorzystane w następnym roku obrotowym lub w przypadku rozwiązania stosunku pracy, powinien zostać wypłacony ekwiwalent pieniężny z tytułu niewykorzystanego urlopu. Należy wspomnieć, że świadczenia z tytułu urlopów są krótkoterminowymi świadczeniami pracowniczymi. Ponadto, wartość rezerwy powinna obejmować składki ZUS (tylko w części obciążającej pracodawcę), ponieważ wyceniana jest w wartości przewidywanych wynagrodzeń. Bierne rozliczenia międzyokresowe kosztów z tytułu przyszłych świadczeń na rzecz pracowników dość jasno określa Krajowy Standard Rachunkowości 6 (dalej: KSR 6), zgodnie z którym rezerwy: a) dokonywane są w szczególności z tytułu: niewykorzystanych urlopów, odpraw emerytalnych i rentowych, nagród jubileuszowych, b) niewykorzystany urlop to urlop za dany rok kalendarzowy i lata poprzednie, niewykorzystany przez pracownika do dnia 31 grudnia, przy uwzględnieniu stanu na dzień bilansowy w przypadku gdy rok obrotowy jest różny od kalendarzowego. Bierne rozliczenia międzyokresowe kosztów niewykorzystanych urlopów w szczególności są dokonywane na urlopy pracowników produkcyjnych, pobierających wynagrodzenie uzależnione od efektów pracy (np. akordowe). Celem ich dokonywania jest właściwe odniesienie kosztów do okresu, w którym jednostka faktycznie uzyskuje efekty pracy pracowników, c) odprawy emerytalne i rentowe oraz nagrody jubileuszowe to długoterminowe świadczenia pracownicze zależne od stażu pracy. Prawo do tych świadczeń nabywają pracownicy przez cały okres ich zatrudnienia w jednostce; rodzi to zobowiązanie jednostki w stosunku do pracowników w przyszłości. Bierne rozliczenia międzyokresowe kosztów z tytułu tych zobowiązań powinny być ustalane w wiarygodnie oszacowanej wartości, w ciężar kosztów bezpośrednio związanych z działalnością operacyjną w bieżącym okresie. Ewidencja w księgach Z racji tego, iż ustawa o rachunkowości nie określała precyzyjnych zasad ujęcia rachunkowego rezerw urlopowych w księgach rachunkowych powstał KSR 6, w którym określono zgodnie z paragrafem 2. 3 KSR nr 6, iż rezerwy na świadczenia pracownicze są związane bezpośrednio z działalnością operacyjną, a więc z wytwarzaniem, sprzedażą (handlem) i fazą posprzedażną, a także funkcjonowaniem zarządu. Zatem zgodnie z powyższym, należy zaliczyć je w ciężar kosztów działalności operacyjnej i ująć w księgach rachunkowych w korespondencji z kontem „Rozliczenia międzyokresowe kosztów". Należy jednak pamiętać, że zgodnie z przepisami prawa podatkowego utworzone rozliczenia międzyokresowe bierne nie zakwalifikujemy jako kosztów podatkowych w chwili ich ujęcia w księgach rachunkowych, są one jedynie różnicą między wartością księgową i podatkową pasywów wobec czego tworzy się aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego. Wynagrodzenia, jak i również składki ZUS od wynagrodzeń za urlopy dotyczące poprzedniego roku, które zostały wykorzystane przez pracowników w kolejnym roku obrotowym będą uznane jako koszty podatkowe, zgodnie z regulacjami podatkowymi dopiero w momencie ich naliczenia jako elementu listy płac lub faktycznej wypłaty. Ewidencja rachunkowa utworzenia rezerw urlopowych Spółka ABC z podczas sporządzania sprawozdania finansowego za 2018 rok, oszacowała kwotę rezerwy na zł. Kwota została podzielona na pracowników działu produkcji ( zł) oraz pracowników działu sprzedaży ( zł). W 2019 roku koszty świadczeń wyniosły łącznie zł, z czego koszt pracowników produkcyjnych ( zł), zaś pracowników sprzedaży ( zł). Rezerwa utworzona przez spółkę ABC z na koszty dotyczące 2019 roku została utworzona w wysokości zł, dotyczą one pracowników produkcji i zostaną wypłacone w 2020 roku. Ujęcie w ewidencji rachunkowej, zależne jest od przyjętego sposobu ewidencji kosztów. Zatem powyższy przykład zostanie przedstawiony w trzech różnych wariantach. Przypadek 1. Spółka ABC z prowadzi ewidencję kosztów zarówno w układzie rodzajowym, jak i kalkulacyjnym. Ujęcie rachunkowe utworzonej rezerwy w 2018 roku Strona WN konta 500Konto 500 - Koszty działalności podstawowej (Kosztowe) 500 „Koszty produkcji” kwota: 80, zł Strona WN konta 527Konto 527 - Koszty sprzedaży (Kosztowe) 527 „Koszty sprzedaży” kwota: zł Strona MA konta 642Konto 642 - Rozliczenia międzyokresowe kosztów bierne (Aktywno-pasywne) 642 „Rozliczenia międzyokresowe bierne” kwota: zł Zarachowanie kosztów świadczeń i wykorzystanie rezerwy w 2019 roku Koszty wynagrodzeń Strona WN konta 404Konto 404 - Wynagrodzenia (Kosztowe) 404 „Wynagrodzenia” kwota: 135, zł Strona MA konta 230Konto 230 - Rozrachunki z tytułu wynagrodzeń (Aktywno-pasywne) 230 „Rozrachunki z tytułu wynagrodzeń” kwota: zł Rozliczenie rezerwy dotyczącej pracowników produkcji w 2018 roku Strona WN konta 640Konto 640 - Rozliczenia międzyokresowe kosztów zakupu czynne (Aktywno-pasywne) 640 „Rozliczenia międzyokresowe kosztów” kwota: zł Strona WN konta 500Konto 500 - Koszty działalności podstawowej (Kosztowe) 500 „Koszty produkcji” kwota: zł (Koszty na które spółka nie utworzyła rezerwy) Strona MA konta 490Konto 490 - Rozliczenie kosztów (Kosztowe) 490 „Rozliczenie kosztów” kwota: zł Rozliczenie rezerwy dotyczącej pracowników sprzedaży w 2018 roku Strona WN konta 640Konto 640 - Rozliczenia międzyokresowe kosztów zakupu czynne (Aktywno-pasywne) 640 „Rozliczenia międzyokresowe kosztów” kwota: zł Strona MA konta 490Konto 490 - Rozliczenie kosztów (Kosztowe) 490 „Rozliczenie kosztów” kwota: zł Strona MA konta 527Konto 527 - Koszty sprzedaży (Kosztowe) 527 „Koszty sprzedaży” kwota: zł Utworzenie rezerwy w 2019 roku na wypłatę wynagrodzeń w 2020 roku: Strona WN konta 500Konto 500 - Koszty działalności podstawowej (Kosztowe) 500 „Koszty produkcji” kwota: 120, zł Strona MA konta 642Konto 642 - Rozliczenia międzyokresowe kosztów bierne (Aktywno-pasywne) 642 „Rozliczenia międzyokresowe bierne” kwota: zł Rekomendowane odpowiedzi Gość ola5 Zgłoś Udostępnij Witam. Czy ktoś z Was nalicza rezerwy na odprawy emerytalne? Jak to zrobić dla 6 pracowników? Gdzie szukać ewentualnych instrukcji ? Pozdrawiam Ola Cytuj Odnośnik do komentarza Udostępnij na innych stronach 10 miesięcy temu... Zgłoś Udostępnij W Internecie jest coraz więcej stron internetowych na temat obliczania odpraw emerytalnych. Poszperaj - jest tego trochę. Poza tym zawsze można udać się po poradę do fachowca. Ja mam taki charakter, że zawsze wolę wszystko sprawdzić od strony prawnej, obliczyć, przeliczyć. Cytuj Odnośnik do komentarza Udostępnij na innych stronach Zgłoś Udostępnij Maciej, Ola5 już z tematem sobie poradziła sporządzając sprawozdanie za 2012 rok, zbliżają się kolejne sprawozdania i w mojej jednej spółce biegli też sobie zażyczyli, aby im wyliczyć rezerwy na odprawy emerytalne. Do tej pory spółka nie robiła takich rezerw. Przy braku istotności rezerwa ta może być nie wyliczana, a jeśli mamy już ją wyliczyć to niestety nie będzie to już tak łatwe jak przy rezerwie urlopowej. Zajmują się tym aktuariusze, na rynku jest dużo tego typu firm wyliczających te rezerwy. Cytuj Odnośnik do komentarza Udostępnij na innych stronach Gość mirosław Zgłoś Udostępnij Ja do wyliczania rezerw na odprawy emerytalne wykorzystuje system ekspercki 24EasyAudit. Zawiera on moduł 'Rezerwy na Zobowiązania i Świadczenia', który pozowli Ci to poprawnie wyliczyć. Ja często korzystam z tego systemu do weryfikacji moich obliczeń związanych z trudniejszymi obszarami księgowości, aby zminimalizować ryzyko błędu. W każdym bądź razie, bardzo przydatne i pomocne narzędzie. Cytuj Odnośnik do komentarza Udostępnij na innych stronach Zgłoś Udostępnij Można wszystko wyliczyć wybierając moduł systemu eksperckiego 24easyaudit, można skorzystać z wersji demo lub wykupić dostęp na tydzień Cytuj Odnośnik do komentarza Udostępnij na innych stronach Ustawa o rachunkowości oraz Krajowy Standard Rachunkowości nr 6 „Rezerwy, bierne rozliczenia międzyokresowe kosztów, zobowiązania warunkowe" wprowadzają rozróżnienie pomiędzy rezerwami i biernymi rozliczeniami międzyokresowymi kosztów. Pod pojęciem rezerw ustawa o rachunkowości (dalej: uor) rozumie zobowiązania, których termin wymagalności lub kwota nie są pewne. Bierne rozliczenia międzyokresowe kosztów jednostki tworzą natomiast w wysokości prawdopodobnych zobowiązań przypadających na bieżący okres sprawozdawczy, wynikających w szczególności z określonych w przepisach bilansowych zdarzeń (art. 39 ust. 2 uor) >patrz tabela. W praktyce różnica pomiędzy rezerwami i biernymi RMK jest bardzo niewielka. KSR 6 określa bierne RMK jako rezerwy związane bezpośrednio z działalnością operacyjną jednostki. Z czego wynikają rezerwy i bierne RMK Rezerwy tworzy się na: Bierne rozliczenia międzyokresowe kosztów jednostki tworzą na zobowiązania wynikające w szczególności (art. 39 ust. 2 uor): – pewne lub o dużym stopniu prawdopodobieństwa przyszłe zobowiązania, których kwotę można w sposób wiarygodny oszacować, a w szczególności na straty z operacji gospodarczych w toku, w tym z tytułu udzielonych gwarancji, poręczeń, operacji kredytowych, skutków toczącego się postępowania sądowego, – przyszłe zobowiązania spowodowane restrukturyzacją, jeżeli na podstawie odrębnych przepisów jednostka jest zobowiązana do jej przeprowadzenia lub zawarto w tej sprawie wiążące umowy, a plany restrukturyzacji pozwalają w sposób wiarygodny oszacować wartość tych przyszłych zobowiązań. – ze świadczeń wykonanych na rzecz jednostki przez kontrahentów, a kwotę zobowiązania można w sposób wiarygodny oszacować, – z obowiązku wykonania, związanych z bieżącą działalnością, przyszłych świadczeń na rzecz pracowników, w tym świadczeń emerytalnych, a także przyszłych świadczeń wobec nieznanych osób, których kwotę można oszacować w sposób wiarygodny, mimo że data powstania zobowiązania nie jest jeszcze znana, w tym z tytułu napraw gwarancyjnych i rękojmi za sprzedane produkty długotrwałego użytku. Warunkiem tworzenia rezerw i biernych RMK jest spełnienie trzech kryteriów: 1. Istnienie na dzień bilansowy obowiązku wynikającego z przeszłych zdarzeń. Obowiązek ten nie musi wynikać wprost z umowy. Może też wynikać z przepisów lub mieć charakter zwyczajowy. Nie tworzy się rezerw ani nie dokonuje biernych RMK związanych z przyszłą działalnością. Przykład Nie jest dopuszczalne tworzenie rezerwy na przyszłe straty operacyjne, spowodowane niesprecyzowanymi zdarzeniami, nawet jeśli są one prawdopodobne. Z drugiej strony jednostka powinna taką rezerwę utworzyć, jeśli z zawartego na dzień bilansowy kontraktu wynika, że prawdopodobne jest poniesienie straty na jego realizacji. Nie należy też tworzyć rezerwy na planowane koszty naprawy maszyn, jeśli na dzień bilansowy jednostka nie ma żadnych zobowiązań z tego tytułu. Rezerwy tworzy się, gdy obowiązek wynika ze zdarzenia przeszłego, np. podpisania umowy. Obowiązek wypełnienia świadczenia wynikającego ze zdarzeń przeszłych, którego powstanie uzależnione jest od zaistnienia określonych zdarzeń w przyszłości, nie jest więc rezerwą, lecz zobowiązaniem warunkowym wymagającym ujawnienia w dodatkowych informacjach i objaśnieniach. 2. Wypełnienie obowiązku spowoduje w przyszłości zmniejszenie korzyści ekonomicznych. Należy ocenić, czy jednostka negatywnie odczuje jego skutki, zazwyczaj w formie wypływu środków pieniężnych. Przykład Jeśli jednostka wyrządziła klientowi szkodę, ale klient nie zamierza dochodzić swoich praw, to nie należy tworzyć rezerwy. Ocena prawdopodobieństwa wypełnienia obowiązku pozostaje w gestii jednostki. KSR 6 stwierdza na przykład, że rezerwy na koszty toczącego się postępowania sądowego tworzy się wtedy, gdy prawdopodobieństwo wyroku niekorzystnego jest większe niż wyroku korzystnego. Należy dodać, że prawdopodobieństwo możliwego obowiązku wypełnienia świadczenia nie ma wpływu na wysokość rezerwy. Stanowi jedynie podstawę decyzji o jej utworzeniu. Kwota rezerwy może być także wypadkową kilku kwot w zależności od prawdopodobieństwa ich wystąpienia. 3. Wiarygodne oszacowanie kwoty wykonania obowiązku jest możliwe. Przy szacowaniu kwoty rezerwy można, ale nie trzeba, posiłkować się opinią niezależnych ekspertów. Sposób, w jaki spółka kalkuluje poszczególne tytuły rezerw, powinien być opisany w zatwierdzonej przez kierownika jednostki polityce rachunkowości. Poniżej przedstawiony został schemat obrazujący sposób podejmowania decyzji przy tworzeniu rezerw, biernych rozliczeń międzyokresowych kosztów i ujawnianiu zobowiązań warunkowych, stanowiący załącznik do Krajowego Standardu Rachunkowości nr 6 >patrz schemat. W jaki sposób ewidencjonować Bierne RMK tworzy się w ciężar kosztów działalności operacyjnej. Natomiast rezerwy, jako niedotyczące bezpośrednio działalności operacyjnej, księguje się w ciężar pozostałych kosztów operacyjnych, kosztów finansowych lub strat nadzwyczajnych. Wśród rezerw tworzonych w ciężar pozostałych kosztów operacyjnych należy wymienić rezerwę na koszty postępowania sądowego, na straty z operacji gospodarczych w toku czy na koszty napraw gwarancyjnych. Niewykorzystane rezerwy i bierne RMK należy rozwiązać w okresie, w którym stały się zbędne. Rozwiązanie ujmuje się w tym samym szczeblu rachunku zysków i strat, w który rezerwa została utworzona, a więc: - jako pomniejszenie kosztów rodzajowych w przypadku biernych RMK i - w pozostałe przychody operacyjne, przychody finansowe i zyski nadzwyczajne w przypadku rezerw. Przykład Producent środków chemicznych został pozwany do sądu przez pracownika w związku z jego wypadkiem przy pracy. Powód domaga się odszkodowania w wysokości 1 000 000 zł. Prawnicy reprezentujący producenta oszacowali prawdopodobieństwo przegrania sprawy na 70 proc. Uznają jednak, że wnioskowana kwota jest zawyżona, a z ich doświadczenia wynika, że nie powinna przekroczyć 400 000 zł. W razie przegranej należy się też liczyć z koniecznością zapłaty kosztów sądowych w wysokości 5000 zł oraz odsetek od dnia złożenia pozwu, które spółka oszacowała na dzień bilansowy na 4000 zł. W przedstawionej sytuacji spółka powinna utworzyć na dzień bilansowy rezerwę na koszty postępowania sądowego. Księgowanie będzie wyglądać następująco: 1. Utworzenie rezerwy na koszty odszkodowania wraz z kosztami postępowania Wn „Pozostałe koszty operacyjne" 405 000 zł Ma „Rezerwy" 405 000 zł 2. Utworzenie rezerwy na odsetki Wn „Koszty finansowe – odsetki" 4000 zł Ma „Rezerwy" 4000 zł W kolejnym roku sąd wydał wyrok. Zasądził na rzecz powoda kwotę 300 000 zł, nakazał też zapłatę kosztów postępowania w wysokości 5000 zł oraz należnych odsetek od dnia złożenia pozwu w wysokości 5000 zł. Księgowanie powinno wyglądać następująco: 1. Wykorzystanie rezerwy na odszkodowanie Wn „Rezerwy" 300 000 zł Ma „Pozostałe rozrachunki" 300 000 zł 2. Rozwiązanie niewykorzystanej części rezerwy Wn „Rezerwy" 100 000 zł Ma „Pozostałe przychody operacyjne" 100 000 zł 3. Wykorzystanie rezerwy na koszty postępowania sądowego Wn „Rezerwy" 5000 zł Ma „Pozostałe rozrachunki" 5000 zł 4. Wykorzystanie rezerwy na koszty odsetek Wn „Rezerwy" 4000 zł Ma „Pozostałe rozrachunki" 4000 zł 5. Zarachowanie kwoty dodatkowych odsetek naliczonych do dnia ogłoszenia wyroku Wn „Koszty finansowe" 1000 zł Ma „Pozostałe rozrachunki" 1000 zł Wszystkie rezerwy prezentuje się w bilansie z podziałem na krótko- i długoterminowe. Rezerwy krótkoterminowe dotyczą świadczeń, których wykonanie nastąpi w ciągu 12 miesięcy od dnia bilansowego. W przypadku rezerw długoterminowych konieczne jest ich zdyskontowanie, tj. doprowadzenie ich do wartości bieżącej na dzień bilansowy. W tym celu należy użyć stopy dyskontowej równej rynkowym stopom zwrotu z wysoko ocenianych obligacji przedsiębiorstw lub rynkowym stopom zwrotu z obligacji skarbowych. W przypadku wyboru rynkowych stóp zwrotu z obligacji skarbowych jednostka może podwyższyć stopę dyskonta o czynnik związany z ryzykiem. Przykład Sieć restauracji wynajmuje lokal w centrum handlowym. Umowa najmu zawarta jest do 31 grudnia 2017 r., roczny czynsz wynosi 120 000 zł. W grudniu 2014 r. lokal zamknięto, gdyż nie przynosił spodziewanych zysków. Umowa najmu przewiduje, że w przypadku wypowiedzenia umowy najemca będzie musiał zapłacić karę, która przekracza łączny czynsz do końca 2017 r. Na 31 grudnia 2014 r. spółka powinna utworzyć rezerwę w wysokości czynszu pozostałego do końca umowy. W tym celu należy przyjąć stopę dyskontową. Dla celów przykładu przyjęto stopę na poziomie 5 proc. 120 000 zł + 120 000 zł / 1,05 + 120 000 zł / 1,052 = 343 129,25 zł Przykład Spółka w sytuacji kryzysowej zamierza ograniczyć zakres działalności. W tym celu zamierza zamknąć jeden z oddziałów, o czym informuje lokalne media. Tworzenie rezerw na restrukturyzację wymaga spełnienia określonych warunków, takich jak posiadanie planu restrukturyzacji, rozpoczęcie jego realizacji lub publiczne ogłoszenie oraz zawarcie wiążącej umowy. W sytuacji przedstawionej w pytaniu nie wystąpiło zdarzenie obligujące, jeżeli informacje w mediach nie mają charakteru oficjalnych oświadczeń kierownika jednostki. Przykład Jednostka produkuje i sprzedaje sprzęt elektroniczny. Zgodnie z warunkami gwarancji jest ona zobligowana do naprawy sprzętu w ciągu 24 miesięcy od dnia zakupu. Z danych z lat ubiegłych wynika, że w przypadku 80 proc. produktów nie występują żadne usterki, w 15 proc. usterki drobne, których koszt naprawy wyniesie około 40 zł, w przypadku 5 proc. usterki poważne, których koszt naprawy wyniesie 200 zł. Spółka sprzedała 900 szt. produktów. Dla celów niniejszego przykładu przyjęto uproszczenie, że cała sprzedaż miała miejsce w dniu bilansowym. W przypadku sprzedaży rozłożonej w czasie należałoby w kalkulacji uwzględnić, jaka część okresu gwarancji jeszcze nie upłynęła. Na dzień bilansowy jednostka powinna utworzyć rezerwę w wysokości: 900 szt. x 40 zł x 15 proc. + 900 szt. x 200 zł x 5 proc. = 14 400 zł Świadczenia pracownicze Odrębną pozycją rezerw prezentowaną w bilansie są bierne RMK z tytułu świadczeń emerytalnych i podobnych. Dotyczą one zwłaszcza odpraw emerytalnych i rentowych, nagród jubileuszowych oraz niewykorzystanych urlopów pracowniczych. Rezerwy takie tworzy się, jeśli obowiązek wypłaty tych świadczeń przez pracodawcę na rzecz pracowników wynika z prawa pracy, układów zbiorowych pracy, regulaminów wynagradzania lub umów o pracę. Szacunek rezerw z tytułu świadczeń wypłacanych pracownikom zależy od bardzo wielu danych, jak np. sposobu ustalania wysokości tych świadczeń, wieku pracowników, rotacji personelu i innych. Ponieważ są to rezerwy długoterminowe, konieczne jest też ich dyskontowanie. Dlatego zaleca się, aby kalkulacja tych rezerw była przeprowadzona przez aktuariusza. W literaturze spotyka się też pogląd, że można stosować uproszczenie w postaci kalkulacji rezerw przez aktuariusza raz na dwa–trzy lata, jeśli pomiędzy tymi okresami nie zachodzą istotne zmiany. Jeśli jednostka nie tworzyła wcześniej tego typu rezerw, to ujmuje je w pełnej wysokości w roku obrotowym, nawet gdy dotyczyły w istotnej części lat ubiegłych. W przypadku, gdy kwota dotycząca lat ubiegłych jest znacząca, należy ją odnieść na zyski (straty) z lat ubiegłych. Moim zdaniem nie jest to zmiana danych szacunkowych, lecz błąd dotyczący lat poprzednich, gdyż stan prawny dotyczący tych rezerw nie uległ zmianie. Spółka powinna także księgować rezerwę z tytułu urlopów pracowników, niewykorzystanych do dnia bilansowego. Moim zdaniem rezerwa taka powinna być tworzona niezależnie od tego, czy prawdopodobne jest wypłacenie ekwiwalentu z tytułu niewykorzystanego urlopu czy nie. Celem jej księgowania jest właściwe odniesienie kosztów do okresu, w którym jednostka faktycznie uzyskuje efekty pracy pracowników. Jest to istotne zwłaszcza w przypadku pracowników produkcyjnych, wynagradzanych akordowo. Rezerwa powinna być tworzona indywidualnie dla każdego pracownika jako iloczyn liczby dni niewykorzystanego urlopu i średniej stawki urlopowej. Nie jest dopuszczalna kalkulacja rezerwy na podstawie danych uśrednionych, dotyczących wszystkich pracowników. Kwotę rezerwy należy powiększyć o obowiązkowe obciążenia wynagrodzeń (składki ZUS będące kosztem pracodawcy). Kwestie podatkowe W myśl przepisów podatkowych za koszty uzyskania przychodów można uznać tylko te rezerwy, których obowiązek tworzenia wynika z odrębnych ustaw. Są to np. rezerwy tworzone w bankach i instytucjach ubezpieczeniowych. Nie stanowią więc kosztu uzyskania przychodów rezerwy tworzone zgodnie z ustawą o rachunkowości. Oznacza to, że rezerwy będą mogły być uznane za koszt uzyskania przychodu dopiero w momencie otrzymania faktury lub innego dowodu dokumentującego poniesienie kosztu. Odrębne traktowanie rezerw dla celów bilansowych i podatkowych powoduje powstanie przejściowych różnic pomiędzy ich wartością bilansową i podatkową. Dlatego spółki, które mają obowiązek badania, powinny utworzyć aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego. Prezentacja i ujawnianie informacji W dodatkowych informacjach i objaśnieniach jednostka powinna przedstawić następujące informacje: - w ust. 1 pkt 8 – o stanie rezerw według celu ich utworzenia na początek roku obrotowego, zwiększeniach, wykorzystaniu, rozwiązaniu i stanie końcowym, - w ust. 1 pkt 11 – dotyczące wykazu istotnych pozycji biernych rozliczeń międzyokresowych. Autor jest biegłym rewidentem i senior associate w dziale audytu Rödl & Partner w Gliwicach